Sterilisatie is de gewone term voor het onvruchtbaar maken van dieren, maar eigenlijk is de term sterilisatie onjuist. Sterilisatie is in feite het afbinden of het gedeeltelijk verwijderen van de eileiders. De eileiders verbinden de eierstoken en de baarmoeder. In de praktijk worden meestal de eierstokken en soms ook de baarmoeder compleet verwijderd. Het juiste woord voor zo'n ingreep is echter castratie of ook ovariohysterectomie. Tegenwoordig worden alleen de eierstokken verwijderd en spreekt men van een ovariectomie.
De voornaamste reden van een sterilisatie is natuurlijk geboortebeperking en het voorkomen van loopsheid. Er kunnen ook medische redenen zijn om een teef te laten steriliseren: baarmoederontstekingen, epilepsie, terugkerende schijnzwangerschappen en suikerziekte.

HOE GEBEURT HET?
Voor de narcose worden er altijd bepaalde onderzoeken uitgevoerd van het hart, de longen, lever en nieren, Als dat in orde is, krijgt de teef een injectie met narcosemiddel. Zodra ze slaapt, wordt de buik geschoren en gewassen en wordt de hond naar de operatiekamer gebracht. De teef krijgt een sonde in haar luchtpijp en  daarna wordt de gasanesthesie en de bewakingsapparatuur aangesloten. Het operatiegebeid wordt opnieuw gewassen en ontsmet. De hond wordt met steriele doeken afgedekt. Er wordt een snede in de huid gemaakt en de buik wordt geopend. De eierstokken worden uit de buik gehaald, afgebonden en verwijderd. Als de baarmoeder verdikt is of er niet helemaal normaal uitziet, wordt deze ook verwijderd. De buik wand wordt in drie lagen gehecht: de spierwand, de onderhuid en de huid.

PLUSPUNTEN VAN DE INGREEP
Naast evidente voordelen als voorkomen van loopsheid, ongewenste dekking en dracht (werkelijk of schijn) zijn er nog twee andere positieve effecten die niet verwaarloosbaar zijn: het voorkomen van melkkliertumoren en baarmoederontsteking op latere leeftijd. Onder invloed van vrouwelijke hormonen wordt het ontstaan van melkkliertumoren gestimuleerd. Hoe jonger de teef gesteriliseerd wordt, hoe minder de hormonen kunnen inwerken op het melkklierweefsel en hoe kleiner de kans op melkkliertumoren op latere leeftijd. Een teef kan zeker vanaf 6 maanden zo'n ingreep ondergaan. Doordat er geen invloed van vrouwelijke hormonen meer is, zijn ook de kansen op een baarmoederontsteking op latere leeftijd heel wat lager. Het verwijderen van de baarmoeder bij een zieke teef (wanneer er al een ontsteking is) is altijd risicovoller dan een preventieve ingreep.

MINPUNTEN VAN DE INGREEP
1. Elke chirurgische ingreep houdt een risico in (narcose), maar die moet niet overschat worden. De nieuwe producten die nu gebruikt worden beantwoorden aan de hoogste veiligheidseisen.
2. Langharige honden krijgen soms een doffere beharing, bij Ierse setters, Engelse cocker spaniels en langharige dashonden is dit geen fraai gezicht.
3. Na een sterilisatie is het basaal metabolisme van de teef wat lager en is er dus minder energie nodig. Het is zeker aan te bevelen de hond na de operatie ongeveer 20 tot 30% minder voer te geven of nog de voorkeur te geven aan een voer dat minder energie bevat.
4. Bij een kleine minderheid van de geopereerde teven treedt na verloop van tijd urine-incontinentie op (onbewust optredend urineverlies). Dit komt meer voor bij grotere rassen. Er is immers een verminderde druk op de kringspier van de urethra (urinebuis), maar de tonus van de blaasspieren blijft onveranderd. Toediening van aangepaste medicatie verhoogt de spierspanning van de urethra weer en stopt de incontinentie. Een permanente toediening van medicatie is daarna spijtig genoeg wel vereist.
5. Gedragsveranderingen kunnen optreden: een dominante teef bv. kan na sterilisatie nog dominanter worden.

CONCLUSIE
Voor een langdurige of definitieve sterilisatie is een ingreep aan te raden. Pillen of inspuitingen van hormonen zijn voor een eenmalige of occasionele ontvruchtbaarheid aanvaardbaar, maar zeker geen optie op lange termijn. Een andere oplossing is het probleem ontwijken door een reu te kiezen.

Bronvemelding: Magazine WOEF nr. 513