Je hebt het zien aankomen, of net niet: plots is je maatje er niet meer! De ultieme nachtmerrie voor elk hondenbaasje. Je valt in een zwart gat. 'Nooit meer...' lijkt ondraaglijk. De eerste tijd is er dat alomtegenwoordige gevoel van gemis Het is stil in je leven, kil in je hart. Je rept je niet langer naar huis, want die kwispelende begroeting is er toch niet meer. In de zetel rondhangen heeft geen meerwaarde zonder z'n harige kop op je schoot. Ga je hondloos door het leven, dan heb je misschien van de weeromstuit geen hobby meer: de club, de wandelingen, de hondenpraatjes... Nooit meer?

Verlies je echter je trouwe hond, dan blijf je vaak in de kou staan. Je omgeving toont weinig begrip. Wie stelt dat het 'maar' een hond is, weet duidelijk niet waarover hij het heeft. Die harige kerel was wel jouw vriend, misschien wel je beste of enige- en jij blijft alleen achter met dat onpeilbare verdriet. Rouwen draait om het verwerken van verlies. En of dat nu een twee- of een vierbenige dierbare is, speelt geen rol. Daarover zijn therapeuten het wel eens. In onze westerse wereld is een hond immers vaak een surrogaar voor de afwezige partner, het kind dat er nooit kwam of de deur al uit is...

Persoonlijk proces
Een hondenleven is altijd te kort. Maar de kwaliteit van het leven is belangrijker dan de lengte ervan. Afscheid nemen is onafwendbaar. Rouwen om je hond is heel normaal, het is de prijs die je betaalt voor de onvoorwaardelijke liefde die Lady je geschonken heeft. Hoe meer je van je hond houdt, hoe nauwer de band, hoe pijnlijker het afscheid. Hoe lang duurde de relatie, heb je afscheid kunnen nemen... het speelt allemaal een rol. Rouwen is een proces van aanpassen. Er is geen vast patroon voor het verdriet, de duur en de omvang verschillen van persoon tot persoon en zijn afhankelijk van je situatie. Ben je allenstaand, jong of minder jong...
Het proces doorloopt verschillende stadia. Eerst is er de schok, de ontkenning. Dan volgt er woede en frustratie, gevolgd door verdriet en schuldgevoelens. Ten slotte is er de verwerking en de aanvaarding. Vreemd genoeg doorloop je deze fasen niet chronologisch. Ups en dows wisselen elkaar af. Denk je dat het ergste achter de rug is, dan word je soms onverwacht weer overmand door hartzeer.

Maak het bespreekbaar
Belangrijk is dat je je gevoelens bespreekbaar maakt, ook wanneer je omgeving onwennig reageert. Zozk gelijkgestemden die hun schattebout verloren hebben. Zij begrijpen je verdriet en je behoefte om te praten. Of schrijf het van je af als je daar nood aan hebt. Zozk steun op forums voor dierenliefhebbers. Krop je alles op, dan krijg je misschien maag- en rugklachten - niet ongewoon bij stress. Lichaamsbeweging en relaxatie verlichten de symptomen. Tranen zijn veruit de beste therapie, daar ben je nooit te oud voor. Rouwen kost energie, je moet door de pijn. Tracht je die te ontlopen door jezelf bezig te houden, dan duurt het eens zo lang. Het einde komt in zicht wanneer je weer zin hebt om over de toekomst na te denken. Uiteindelijk nemen de goede herinneringen de bovenhand en kun je de dood van je vriend een plaats geven.

Een manier om er de scherpe kantjes af te halen is een geft te doen in naam van je hond aan een of ander goed dierendoel. Het in niet ongewoon een beetje haar van de hond te bewaren. Je kunt overal foto's ophangen, een portret laten schilderen door een kunstenaar... Het maakt eigenlijk niet uit wat je doet, als je je er maar een beetje door getroost weet. Al schrijf je een brief aan je dode compagnon. Ben je zelf niet zo'n schrijver, dan vind je allicht een gepast gedicht op het net, bijvoorbeeld bij www.boxerhonk.com. Zet Bella op eeen site 'in memorium', of in je lijfblad. Er bestaat een hele handel rond het afscheid van je huisdier, van kistjes in milieuvriendelijk en afbreekbaar karton(!), granieten dedenkplaten met tekst en afbeelding, leistenen in hart- of botvorm, urnes en sieraden om as in mee te dragen...Je kunt het zo gek niet verzinnen. Je bepaalt zelf tot hoever je daarin gaat.

Snel een nieuwe hond?
Een vaak gehoorde raad bij de dood van je huisdier is om een andere te nemen. Stel je voor dat je dit advies krijgt bij het overlijden van je partner! Toch is het niet helemaal zo harteloos. Veel hondenmensen hebben al meer dan één hond. Zij merken dat de overblijvende kwispel veel troost biedt. Maar een nieuwe hond is nooit even mooi, intelligent of aanhankelijk als zijn voorganger.Het is geen vervanger, want de nieuwe hond is ook een individu, zelfs al kies je voor hetzelfde ras. Helaas is het zo dat niet-verwerkte rouw je er dikwijls van weerhoudt om opnieuw aan een fokker of asiel te stappen. Neem er rustig de tijd voor. En doe je het wel snel, dan betekend dat niet dat je de dode maatje vergeten bent! Het toont alleen hoe belangrijk viervoeters voor ons zijn en hoe slecht we ze kunnen missen.

Kindertraantjes
Wellicht is het afscheid van een gelieft huisdier voor je kroost de eerste confrontatie met de dood. We hebben vaak de neiging het jonge volkje weg te houden van al wat niet fraai is. Toch is het belangrijk dat kinderen afscheid nemen. Ze gaan trouwens natuurlijker om met de dood dan volwassenen. Er vloeien traantjes, maar ze vinden het niet zo beangstigend als je denkt. Vertel in ieder geval de waarheid. Een open gesprek helpt het kind te aanvaarden dat de dood onomkeerbaar is. Pas als je kind dat onder ogen ziet, kan hij de dood accepteren en zijn verdriet verwerken. Ook als je bengel nauwelijks aandacht had voor het beestje, schrikt hij van de gedachte dat hij het nooit meer zal zien. Een afscheidsritueel helpt. Leg het overleden beestje in een bedje, laat je kind bloemen plukken, een tekening maken of een speeltje meegeven. Neem eventuele schuldgevoelens weg. Om te voorkomen dat je kleine denkt dat jullie huisdier door zijn schuld is overleden, overtuig je hem van het tegendeel. Laat Jantje niet denken dat Fikkie gestorven is omdat hij er niet mee ging wandelen!

Licht aan het eind van de tunnel
Het verdriet, de pijn en het gemis verdwijnen langzaam. Er komt een tijd dat je eventjes niet aan je overleden kompaan denkt. Die perioden worden steeds langer. Tot je alleen nog aan die schavuit denkt omdat je dat wilt en niet omdat je niet anders kunt. De scherpe kantjes gaan er een beetje af en uiteindelijk rest er niets dan fantastische herinneringen. De eerste thuiskomst, zijn streken en capriolen. Een vriend die in het hart van zijn baasje verder leeft, is nooit helemaal weg.

Praktisch: Een waardig afscheid

Het afscheid van je makker is bijzonder emotioneel geladen. Euthanasie, een ongeval of z'n hoge leeftijd, het resultaat is hetzelfde: je hond is er niet meer. Wat er met zijn lichaam gebeurt, bepaal je zelf. Plan bij voorkeur op voorhand wat voor jou de beste keuze is. Op het moment zelf staat je hoofd er niet naar en achteraf ben je mischien niet tevreden met de beslissing. We zetten de mogelijkheden even op een rijtje. Laat je je gabber achter bij de dierenarts zonder verdere intructies, dan gaat hij naar een destructiebedrijf. Op zich misschien een lugubere gedachte, waarvoor je bovendien extra moet betalen. Er zijn ook alternatieven.
- Begraven
Je kunt ervoor kiezen Bobby zelf begraven in je tuin: of dat mag en kan, hangt af van waar je woont. In sommige gemeenten is dit toegelaten, in andere niet. Volgens de richtlijnen van OVAM is het in ieder geval mogelijk voor honden van minder dan 10 kilo. Anderzijds is het niet aangenaam om later per ongeluk op resten te stoten. En wat gebeurt er als je verhuist?
Mensen begraven al sinds de tijd van de oude Egyptenaren hun huisdieren. Andere landen houden er verschillende gebruiken op na. Vooral Groot-Brittannië en Amerika zijn er tal van begraafplaatsen voor huisdieren. Soms worden dieren daar zelfs gebalsemd. Eén of andere ceremonie is alvast een goed idee. Je zegt je hond vaarwel op een serene manier. Ligt hij begraven onder een boom, of plant je een struikje op z'n laatste rustplaats, dan heb je een plaats om naar terug te keren. Huisdieren begraven wordt steeds populairder. Mensen uit alle sociale lagen en van alle leeftijden opteren ervoor.
In het Vlaamse landgedeelte zijn er geen wettelijk erkende dierenbegraafplaatsen meer, wel is er een in Waals-Brabant en in Wallonië zijn er twee. Laat je daardoor niet afschrikken je wordt er heel goed geholpen in het Nederlands.

Overgenomen uit Woef nr.514