Honden zijn van nature uit niet vertrouwd met het concept 'omhelzing'. In tegenstelling met de mens hebben ze geen armen vrij. Elkaar omhelzen lijkt voor een hond nog het meest op elkaar bestijgen. Een welgemeende knuffel richting eigen of vreemde hond, moet dus met enige omzichtigheid gebeuren.


Een klein kind en een hond samen kan potentieel gevaarlijk zijn. Zeker als kinderen met hun gezicht dicht bij het hoofd van de hond zijn, zoals bijvoorbeeld bij het knuffelen. Ik heb zelfs collega's zoals Turid Rugaad uit Noorwegen, die beweren dat honden er niet van houden omhelsd te worden en dat we dat dan ook niet mogen doen.
Mijn mening hieromtrent is echter anders. Het is inderdaad zo dat mensen, als exemplaar van de diersoort van de primaten, armen hebben die we op veel momenten van de dag vrij hebben en waarmee we geneigd zijn elkaar te omhelzen. Alle apen, mensapen, en mensen omhelzen elkaar. Mensen omhelzen elkaar als ze van elkaar houden, als ze elkaar willen ondersteunen op momenten van verdriet, als ze bekommerd zijn om elkaar, als ze blij zijn, elkaar lange tijd hebben moeten missen, als teken van kameraadschap, verbondenheid enzovoort. Mensen associëren omhelzen en knuffelen dus met positieve gevoelens. Wij vinden knuffelen fijn, en dat is aangeboren. Alle kinderen worden bijvoorbeeld graag omhelst. Bij aapjes kan je trouwens zien hoe de jongen in een innige omhelzing aan hun moeder hangen terwijl deze loopt en springt.

HONDEN HEBBEN GEEN ARMEN VRIJ...
Exemplaren van de diersoort van de hondachtigen daarentegen lopen op 4 poten en hebben geen vrije poten waarmee ze elkaar zouden kunnen omhelzen. Een hond is dus een dier dat van nature uit geen omhelzing kent. Het gedrag dat bij honden het meest op omhelzing lijkt, is als honden elkaar bestijgen. Dit kan het gevolg zijn van paringsdrift, maar kan ook een uittesten van de tolerantie van de ander zijn of een teken van dominantie. Sommige honden springen met hun poten op de nek of op de rug van soortgenoten of duwen met hun hoofd op de ander. Deze gedragingen zijn, als het niet een onschuldig spelen van puppy's betreft, een teken van dominantie.

OMHELZEN ALS TEKEN VAN GENEGENHEID KENNEN HONDEN NIET
Als mensen dus over honden leunen of met hun arm de rug of de nek van een hond aanraken, dan zijn honden van nature uit geneigd dit als een teken van dominantie te interpreteren. Sommige honden, meestal de bazige typetjes, zullen dan geneigd zijn zich te verzetten en sommige zullen dan zelfs met agressie reageren.
Maar... dat is alleen maar als ze er niet aan gewend zijn. Het fantastische aan honden is nu net dat het dieren zijn die zich geweldig goed kunnen aanpassen en die zeer goed kunnen opgevoed en getraind worden. Het is dus niet alleen mogelijk, maar ook nodig dat honden die in huis of in een gezin leven gewend worden  gemaakt aan knuffelen en omhelzen. De grote vereiste daarvoor is dat de hond u in de eerste plaats vertrouwt. Probeer het dus niet met een vreemde hond. Train je eigen hond niet alleen om omhelzingen van jou te accepteren, maar ook om het nog graag te hebben. Hij moet ernaar uitkijken, er zelf om  komen vragen. Zorg dus dat een  omhelzing niet overweldigend is en laat het  altijd volgen door iets plezants.

EEN STAPPENPLAN
Een stap-voor-staptrainingplan zou er als volg kunnen uitzien:
Omdat honden contactdieren zijn die soms graag tegen elkaar liggen, kan dat de eerste stap zijn. Leer honden strelingen te aanvaarden en te zien als iets positiefs. Als ze strelingen prettig vinden, kan er, stap voor stap, begonnen worden met het aanleren van omhelzingen.
- Laat de omhelzing in het begin niet te lang duren. Verleng de duurtijd stap voor stap.
- Zorg ervoor dat de omhelzing als een losse omhelzing begint en stelselmatig opgebouwd wordt tot een stevige omhelzing.
- Train je hond op momenten dat hij rustig is en niet geinteresseerd is in iets anders.
- Doe meerdere omhelzingen per trainingssessie. Twintig tot dertig is niet te veel.
- Na elke omhelzing krijgt de hond iets wat hij graag heeft. Een spelletje, een snoepje enzovoort.
Pas als je merkt dat je hond het graag heeft, moet je het ook gaan doen op momenten dat hij afgeleid is door iets anders of liever iets anders zou willen doen. Bijvoorbeeld als er aangebeld wordt, als iemand van het gezin hem roept, iemand de buitendeur opent... Op deze momenten is je hond niet geneigd de omhelzing als iets positiefs te zien. Veel honden zien het op die momenten als een beperking van hun vrijheid. Voor je andere mensen of kinderen betrekt in je trainingsprogramma is het echter nodig dat je weet hoe je hond reageert als hij bij afleiding omhelsd wordt.
Ook hier weer de duurtijd stelselmatig verlengen.
Pas als je ervan overtuigd bent dat jouw hond een omhelzing van jou fijn vindt, kan je andere huisgenoten vragen hetzelfde te trainen. Als het kinderen zijn, is het nodig dat je erbij blijft. Het in niet omdat jouw hond het fijn vindt dat jij hem omhelst, dat hij het dan ook automatisch fijn vindt dat anderen het doen. Als een hond je vertrouwt en de kans kreeg om te gewennen aan omhelzingen, is het niet abnormaal dat hij er zelf komt om vragen. Ik heb zelf meerdere bouviers gehad die het allemaal geweldig vonden geknuffeld te worden. Zij kwamen er zelf om vragen, duwden tegen mijn arm, schoven hun hoofd onder mijn arm, en vonden het geweldig als ik mijn arm kameraadschappelijk om hun nek sloeg.
Maar bedenk dat niet alle honden het graag hebben. Daarom heb ik een paar basisregels opgesteld i.v.m. omhelzingen.
- Sla je arm nooit rond een vreemde hond.
- Leer kinderen dat ze nooit een vreemde hond mogen omhelzen.
- Streel ter kennismaking vreemde honden niet meteen over hun hoofd of nek. Als je ze wilt strelen, begin dan eerst met een streling over hun borst of onder hun kin.
- Probeer nooit een hond, ook je eigen hond niet, te forceren om een omhelzing te accepteren.
- Of een hond 'zin' heeft in een omhelzing kan van situatie tot situatie of van moment tot moment veranderen.
- Honden hebben, net als mensen trouwens, een persoonlijke ruimte of een intieme zone. Soms willen ze gewoon met rust gelaten worden en verdragen ze niet dat er iemand in deze zone komt.
- Leer kinderen dat honden geen nevenloze knuffelbeesten zijn. Honden hebben gevoelens waarmee moet rekening gehouden worden.
Je kan op zekere manier omhelzingen bij honden vergelijken met een rugmassage bij mensen. Iedereen kan, op sommige momenten, wanneer uitgevoerd door de juiste persoon, in de juiste omgeving, met de juiste ingesteldheid, bij het juiste licht, goede muziek... genieten van een rugmassage. Maar dat wil echter niet zeggen dat je ervan kan genieten als een wildvreemde persoon je in de winkelstraat een rugmassage geeft. Kan jij het apprecieren als je gehaast bent omdat je laat bent voor je werk en je geliefde je per se nog een massage wil geven?


De auteur van deze tekst is Dany Grosemans.
Hij is een internationaal erkende dierengedragstherapeut.
Hij biedt oplossingen voor probleemgedrag bij honden en katten.
Hij heeft een praktijk in Heusden-Zolder, maar bezoekt ook aan huis.
Voor meer inlichtingen kan u bellen op zijn rechtstreeks nummer
0475/97.10.11. of kunt u zijn homepage bezoeken: www.Dierengedrag.be