Na losliggende tegels en plassen op het voetpad komt vuilnis en hondenpoep op de tweede plaats bij de grootste ergernissen van voetgangers. Het zal je inderdaad maar overkomen: na een uitje door je geliefde winkelstraat stap je in de wagen en wat ruik je? Stront! Inmiddels zitten je pedalen en de vloermat onder het bruine goedje. De hele wagen stinkt en geen Airwick die daar nog tegenop kan. Overal waar honden samenkomen of waar honden uitgelaten worden, is de overlast veroorzaakt door hondenpoep een oud zeer. De gemeentelijke informatiebladen, clubbladen en ook Woef scanderen geregeld: Geen kakje zonder zakje. Maar volstaat een goede burgerzin als de oplossing voor het probleem? Of is het probleem veel complexer?URINE EN HONDENPOEP ZIJN MEER DAN UITWERPSELEN
Toen honden, door de eeuwen heen, gedomesticeerd werden, was er aanvankelijk geen probleem met de uitwerpselen van honden en andere huisdieren. Maar de 'succesformule' van de mens heeft ertoe geleid dat deze soort steeds meer ruimte en infrastructuur nodig heeft. Vrije ruimten worden volgebouwd met woningen en industrie, pleinen en wegen geasfalteerd. De groene open ruimten worden schaars en de schaarse ruimten moeten gedeeld worden. Joggers, wandelaars, kinderen en dieren hebben belang bij deze open ruimten. De combinatie van schaarse open ruimten en een grote bevolkingsdichtheid veroorzaakt, mede door de steeds afnemende burgerzin, overlast. Lawaai, sluikstorten en niet te vergeten, onopgeruimde hondenuitwerpselen op voetpaden en graspleintjes, worden een steeds groter probleem.
Het probleem van hondenpoep is echter een stuk complexer dan het lijkt. Om zich lichamelijk, maar ook mentaal fit te voelen moeten onze viervoeters hun pootjes kunnen strekken, snuffelen, vrij rondlopen en stoeien met soortgenootjes en hun baasje. Het is niet goed voor het evenwicht en het welzijn van onze trouwste metgezel dat een wandeling zich beperkt tot de goot, een voetpad of tot waar de verplichte leiband reikt. Bovendien hebben honden een specifiek sociaal gedrag. Uitwerpselen zijn niet enkel een lichamelijke behoefte, maar ook een communicatie middel waarbij geursporen een belangrijke rol spelen. Dit sociale gedrag beperken of verhinderen kan voor onze viervoeters heel frustrerend werken.
GEMEENTEN VERSUS STEDELIJK BELEID
De meeste landelijke gemeenten voeren geen actief hondenbeleid. De overlast is relatief beperkt. Veel woningen hebben een grote tuin en meestal is er de mogelijkheid tot het uitlaten van de honden in agrarisch gebied of bos. Toch verschijnt er geregeld in de informatiebladen wel een oproep aan baasjes om het 'presentje' van hun hond op te ruimen. De meeste oproepen worden kracht bijgezet met de dreiging van een fikse boete voor het niet opruimen van hondenpoep. De overlast concentreet zich in de landelijke gemeenten tot een marktpleintje, steeg of laan die toegang verschaft tot een groene omgeving. Het verplicht opruimen kan in deze omstandigheden wel aanvullend gebruikt worden, maar als enige oplossing is het onvoldoende. De vastheid van de uitwerpselen, de ondergrond en de weeromstandigheden bemoeilijken het oprapen. Voor sommige mensen is het zelfs fysiek niet mogelijk het 'pakketje' te verwijderen. Ook moet de gemeente investeren in een groot aantal vuilnisbakken, die regelmatig moeten worden leeggemaakt. Enhier schieten heel wat gemeenten te kort! Vuilnisbakken zijn soms enkel in de dorpskern aanwezig en de afstanden tussen de vuilnisbakken is doorgaans te groot. Als je dan al een vuilbak hebt gevonden, blijkt die overvol te zitten...Ze kunnen beter proberen het probleem te concentreren binnen infrastructuren die gemakkelijk te onderhouden en te ontsmetten zijn. Anders wordt het probleem, of de sporen ervan, alleen maar verspreid over een grotere oppervlakte. Bovendien is 'geen kakje zonder zakje' geen oplossing voor urine.
Met de huidige vergrijzing van de bevolking zien we in de landelijke gemeenten een nieuwe tendens. De grotere woningen met tuin komen opnieuw op de immobiliënmarkt omdat oudere koppels en alleenstaanden meer en meer kiezen voor een makkelijker te onderhouden appartement. Appartementen komen als paddenstoelen uit de grond en dit zorgt ervoor dat ook in deze gemeenten de bevolking en het aantal honden, zich meer zal concentreren rond bepaalde wijken. Het is een kwestie van tijd vooraleer de gemeenten een nieuw beleid zullen moeten voeren aangaande hondenpoep.
BETER IN DE STEDEN?
De grote Vlaamse steden en de verstedelijkte randgemeenten varen een ander en, zo blijkt, efficiëntere koers. de hinder wordt beperkt door een strategisch netwerk van hondentoiletten en uitlaatweiden. De honden kunnen zich op een natuurlijke manier gedragen. Snuffelen, het achterlaten van geursporen en stoeien met soortgenootjes zijn immers essentieel voor de psyche van onze viervoeters. Heel dikwijls zijn de zones zelfs uitgerust met vuilnisbakken voorzien van poepzakverdelers. Door gebruik te maken van de juiste materialen kunnen de zones gemakkelijk worden schoongemaakt. Afhankelijk van het aantal bezoekers worden de toiletten in de steden om de paar dagen, tot zes dagen op zeven gereinigd. Ook hier is een gezonde burgerzin gepast. Geen kakje zonder zakje, ook in het hondentoilet en uitlaatgebied! De evaluaties van projecten in verschillende steden zijn eenduidig. De hondentoiletten en loopweiden hebben een positief effect op de netheid van de buurt en heel wat baasjes beschouwen het als een sociale halte. Eindelijk hebben hond en baasje hun eigen plekje in de stad, en meestal in de buurt van andere contactplaatsen zoals speelpleinen en parken. De buurtbewoners zonder viervoeter zijn overigens ook te vinden voor het initiatief. Zij kunnen voortaan de straat op zonder naar de grond te moeten kijken!
INFRASTRUCTUUR VOLSTAAT NIET
Tot slot moet nog worden gezegd dat het inrichten van infrastructuur op zich niet voldoende is. Een goede communicatie naar de burgers toe is noodzakelijk. Geen eenvoudige taak, want de borddjes van uitlaatweiden en toiletten worden dikwijls door kwajongens beschadigd of verwijderd. Daardoor vinden nieuwe baasjes soms moeilijk de weg naar de bestaande infrastructuren. Sensibiliserings- en informatiecampagnes blijven dus noodzalelijk. Met de vinger wijzen in diverse informatiebladen wakkert enkel frustratie van niet-hondenbezitters aan, als hun kleinkind alweer met besmeurde schoenen in de inkomhal staat. Schaarbeek pakte het anders aan. Het gemeentebestuur van Schaarbeek beloonde in 2004 elke maand 25 honden 'met burgerzin'. De baasjes die hen het gebruik van de hondentoiletten hebben aangeleerd, kregen een medaille en een diploma. Toch krijgen de projecten soms de wind van voren! Gent heeft een uitgebreid netwerk van ruim 120 hondentoiletten en dat is drie keer meer dan het aantal openbare toiletten. Hierdoor haalde het Gentse stadsbestuur zich de woede van een aantal humane verenigingen op de hals. De verenigingen pikten het niet dat het 'gemak' van de honden boven dat van mensen gaat. In januari 2006 werd er in Brugge afgezien van de uitbreiding van het aantal hondentoiletten. Het frequent voorkomen van vlooienplagen en de hoge kosten voor de aanleg en het dagelijkse onderhoud, waren onder meer reden van deze beslissing. Ook was de positieve invloed op de netheid van de buurt eerder beperkt. Waarschijnlijk vindt het grote aantal toeristen de weg niet naar de bestaande hondentoiletten.
HONDENPOEP: NIET ENKEL EEN PROBLEEM OP DE STOEP
Wie geregeld een hondenshow of -evenement bezoekt, wordt met niet-opgeruimde hondenpoep geconfronteerd. Het vergt soms pure acrobatie om zonder bevuilde schoenen van de wagen tot de ingang te geraken. Toch voorzien de organisatoren voldoende mogelijkheden om de honden uit te laten. De exposanten zelf worden betutteld, want een schoonmaakploeg staat van begin tot eind paraat om 'accidentjes' in de hal en wandelgangen op te ruimen. Zelfs op de uitlaatweide hoeft men het pakketje van zijn beauty niet op te ruimen. En toch is de parking van het evenement rijkelijk bezaaid. Is het dan zo moeilijk om de sporen van je doordocht te verwijderen? Slechte punten voor de Belgische deelnemers, want in landen als Noorwegen is het hele terrein poepvrij.
EINDELOOS PRODUCTENGAMMA